Evangelieforfattaren
Kven var eigentleg forfattaren av Evangeliet etter Johannes?

Bibelsitat er henta frå Norsk bibel 88 med løyve.

Om Evangeliet etter Johannes og forfatterskapet

Dei fire evangelia er eigentleg vitnemål om Jesus frå Nasaret, kven han var og kva gjerningar han gjorde. Ein alternativ tittel kunne difor ha vore «Jesu gjerningar» kontra Apostelgjerningane. Forfattaren, eller som teksta indikerer, forfattarane, skriv (Joh 21:24-25): 

Det er den læresveinen som vitnar om dette og har skrive dette. Og vi veit at vitnemålet hans er sant. Men det er òg mykje anna som Jesus har gjort. Skulle det skrivast ned, kvar ting for seg, då meiner eg at heile verda ikkje kunne røma alle dei bøkene som då laut skrivast.

Det denne læresveinen fortalte vart truleg skrive ned av andre. Det kan være at den som faktisk skreiv det ned og som nytta «eg» forma, er ein annan enn forfattaren. 

Verken i evangeliane etter Matteus eller i Markus er forfattaren nemnt ved namn. Heller ikkje i Lukas og i Apostelgjerningane er forfatteren identifisert ved namn. Men i begge desse bøkene skriver forfattaren til ein mann som heiter Teofilus, og vi har tydeleg informasjon som tilseier at dei har samme forfattar. Forfattaren skriver i «vi» form og plasserar seg sjølv som augnevitne i frå den første tid saman med Jesus og likeeins som ein som er tilstades saman med Paulus gjennom store delar av Apostelgjerningane. Forfattaren er altså ein av dei som var Jesu læresveinar frå først av. Det står i Luk. 1:1-2:

 

Det er alt mange som har sett seg føre å setja saman ei forteljing om det som har vorte fullenda mellom oss, slik dei har overgjeve det til oss, dei som frå det fyrste var augnevitne og tenarar for Ordet.
 

Aasgaard skriver i Store Norske Leksikon: «Ifølge teologen Ireneus (rundt 125–200 e.Kr.), biskop i Lyon, skrev Lukas evangeliet i Hellas etter at Paulus var død». På 300-talet vert brevet kalla Evangeliet etter Lukas. Likevel er det lite sannsynleg at Lukas er forfatteren, då dette namnet er latinsk (romersk) og tyder «Ein mann frå »

 

Bibliografi:

Aasgaard, Reidar: Lukas - evangelieforfatteren i Store norske leksikon på snl.no. Hentet 27. juni 2021 fra https://snl.no/Lukas_-_evangelieforfatteren 

Harper, Douglas., (2001–2021), “Luke”, in Online Etymology Dictionary
https://www.etymonline.com/word/Luke

Denne sida vart laga i 2021; sist endra 27 juni 2021.